Dlaczego wszyscy mówią o lekach GLP-1?
W ostatnich latach świat medycyny metabolicznej przeszedł prawdziwą rewolucję. Leki z grupy GLP-1, takie jak Wegovy (semaglutyd) i Mounjaro (tirzepatyd), całkowicie zmieniły sposób, w jaki podchodzimy do leczenia otyłości i insulinooporności.
Szacuje się, że tylko w Stanach Zjednoczonych żyje ponad 110 milionów osób z otyłością, a do 2030 roku choroby kardiometaboliczne – takie jak cukrzyca typu 2, otyłość i schorzenia sercowo-naczyniowe – będą dotyczyć co trzeciego dorosłego na świecie. W Wielkiej Brytanii ponad 1.5 miliona osób strosuje zastrzyki GLP-1. Trend ten również pojawia się w Polsce.
Jak podkreśla dr Luis-Emilio Garcia, wiceprezes ds. zdrowia kardiometabolicznego w firmie Eli Lilly (producent Mounjaro), dla wielu pacjentów dieta i aktywność fizyczna nie wystarczają, aby osiągnąć trwały spadek masy ciała. Właśnie w tym miejscu do gry wchodzą nowoczesne leki inkretynowe – GLP-1 agonisty, które pomagają kontrolować apetyt, poprawiają wrażliwość na insulinę i wpływają na procesy zapalne w organizmie.
Czym różnią się Wegovy i Mounjaro?
Dr Amanda Kahn, internistka i specjalistka od długowieczności, tłumaczy:
„Semaglutyd (Wegovy) i tirzepatyd (Mounjaro) to potężne narzędzia nowej ery medycyny metabolicznej, jednak działają nieco inaczej. Wegovy jest czystym agonistą receptora GLP-1, podczas gdy Mounjaro działa podwójnie – aktywuje zarówno receptor GLP-1, jak i GIP.”
• GLP-1 (glukagon-like peptide-1) – hormon, który spowalnia opróżnianie żołądka, reguluje poziom cukru i zmniejsza apetyt.
• GIP (glucose-dependent insulinotropic peptide) – dodatkowy hormon wspomagający metabolizm tłuszczów i poprawiający wrażliwość na insulinę.Dzięki temu Mounjaro wpływa nie tylko na ośrodek głodu w mózgu, ale także na spalanie tłuszczu i ochronę masy mięśniowej, co odróżnia go od klasycznych leków GLP-1.
Czym jest Wegovy?
Wegovy to zarejestrowany lek (semaglutyd 2,4 mg) stosowany razem z dietą o obniżonej kaloryczności i zwiększoną aktywnością fizyczną. Jest przeznaczony dla dorosłych oraz młodzieży od 12 roku życia z otyłością lub nadwagą i dodatkowymi schorzeniami metabolicznymi.
Działanie i korzyści:
• zmniejsza apetyt i spożycie kalorii,
• reguluje poziom glukozy we krwi,
• pomaga utrzymać wagę w długim okresie,
• zmniejsza ryzyko incydentów sercowo-naczyniowych (zawał, udar, nagły zgon sercowy) u osób z otyłością i chorobą serca,
• wykazuje korzystne działanie u pacjentów z chorobami wątroby, takimi jak MASH (stłuszczeniowe zapalenie wątroby bez marskości).
Czym jest Mounjaro?
Mounjaro (tirzepatyd) to nowoczesny lek w formie jednorazowego wstrzykiwacza (autoiniektora) podawanego raz w tygodniu. Wyróżnia go podwójny mechanizm działania – stymuluje receptory GIP i GLP-1, które wpływają na regulację apetytu, metabolizm tłuszczów i wydzielanie insuliny.
Efekty kliniczne:
• znaczące ograniczenie apetytu i spożycia pokarmu,
• redukcja masy tłuszczowej przy zachowaniu masy mięśniowej,
• poprawa wrażliwości na insulinę,
• lepsza kontrola poziomu cukru we krwi.
Mounjaro jest obecnie zatwierdzone do leczenia otyłości oraz umiarkowanego i ciężkiego bezdechu sennego (OSA) u dorosłych z nadwagą. Lek jest przepisywany przez lekarza w ramach długofalowego planu terapeutycznego, obejmującego również dietę i aktywność fizyczną.
Skutki uboczne Wegovy i Mounjaro
Oba leki należą do grupy inkretyn, dlatego dzielą podobny profil działań niepożądanych.
Najczęściej pojawiają się:
- nudności, wzdęcia, uczucie pełności,
- refluks żołądkowy,
- zaparcia lub biegunki.
Dr Kahn wyjaśnia, że działania te wynikają z tego, iż GLP-1 spowalnia opróżnianie żołądka.
Jednak w praktyce Mounjaro często powoduje łagodniejsze objawy ze strony układu pokarmowego, co może być efektem działania hormonu GIP, który równoważy procesy trawienne.
Objawy zwykle pojawiają się na początku leczenia lub przy zwiększaniu dawki i ustępują po kilku tygodniach. Lekarze zalecają powolną titrację dawek („start low, go slow”), odpowiednie nawodnienie i dietę bogatą w błonnik. Warto też monitorować poziom witaminy B12, który może się obniżać przy długotrwałej terapii GLP-1.
Który lek GLP-1 jest skuteczniejszy?
Zarówno Wegovy, jak i Mounjaro należą do najskuteczniejszych terapii odchudzających na świecie, jednak badania wskazują, że tirzepatyd (Mounjaro) daje zwykle silniejsze efekty.
Według wyników badania SURMOUNT-5 (2025), pacjenci stosujący Mounjaro stracili średnio:
• 22–25% masy ciała,
podczas gdy osoby przyjmujące Wegovy – około 15%.
Mounjaro pozwoliło więc uzyskać średnio o 7–10 pp więcej utraty wagi, przy lepszym zachowaniu masy mięśniowej i mniejszej częstości objawów żołądkowych.
„Dualne działanie Mounjaro na receptory GIP i GLP-1 tworzy bardziej zrównoważony efekt metaboliczny, zwiększając spalanie tłuszczu przy jednoczesnym zachowaniu tkanki mięśniowej” — podkreśla dr Kahn.
Kto powinien (a kto nie powinien) stosować GLP-1?
Leki takie jak Wegovy i Mounjaro są przeznaczone głównie dla:
• osób z BMI powyżej 30,
• lub z BMI powyżej 27 i dodatkowymi schorzeniami (nadciśnienie, wysoki cholesterol, insulinooporność, cukrzyca typu 2).
W medycynie długowieczności lekarze czasem rozważają ich użycie także u pacjentów z prawidłowym BMI, ale z wysokim poziomem tłuszczu trzewnego lub oznakami stłuszczenia wątroby i stanu zapalnego.
Przeciwwskazania:
• nowotwory tarczycy (rak rdzeniasty, MEN2),
• ciężkie zaburzenia perystaltyki przewodu pokarmowego,
• osoby z niedowagą lub zaburzeniami odżywiania.
Celem terapii GLP-1 nie jest skrajna utrata masy ciała, lecz poprawa metabolizmu, insulinooporności i długofalowego zdrowia metabolicznego.
Wegovy czy Mounjaro?
| Cecha | Wegovy (semaglutyd) | Mounjaro (tirzepatyd) |
|---|---|---|
| Typ działania | Agonista GLP-1 | Podwójny agonista GLP-1 + GIP |
| Częstotliwość podania | 1× tygodniowo | 1× tygodniowo |
| Skuteczność utraty wagi | ok. 15% | 22–25% |
| Zachowanie masy mięśniowej | umiarkowane | bardzo dobre |
| Działania uboczne żołądkowe | częstsze | łagodniejsze |
| Dodatkowe wskazania | choroby serca, MASH | otyłość, bezdech senny (OSA) |
Wnioski
Zarówno Wegovy, jak i Mounjaro reprezentują przełom w leczeniu otyłości i zaburzeń metabolicznych.
Oba leki znacznie obniżają ryzyko cukrzycy, chorób serca i stanów zapalnych, a także poprawiają jakość życia pacjentów.
Jeśli jednak chodzi o efektywność i kompleksowe działanie metaboliczne, coraz więcej badań potwierdza, że Mounjaro (tirzepatyd) może oferować szersze korzyści – nie tylko dla utraty wagi, ale także dla zdrowia metabolicznego, hormonalnego i naczyniowego. Jak podsumowuje dr Kahn:
„Longevity medicine to personalizacja – wybór między Wegovy a Mounjaro zależy od indywidualnych celów, tolerancji i potrzeb pacjenta.”